Zelfbeschadiging en suïcidegedachten hebben gemeenschappelijke genetische basis

Foto van meisje op bed | Archief fbf.nl |
Foto: Archief fbf.nl

Mensen die zichzelf beschadigen (op zich niet bedoeld om zichzelf te doden) hebben ook een grotere kans een poging tot daadwerkelijke zelfdoding te doen.

Hoogleraar ontwikkelingspsychologie Hans Koot: “Zelfbeschadiging is dus niet een relatief onschuldig verschijnsel dat vanzelf wel overgaat, maar een indicatie voor een verhoogd risico op suïcidaliteit. Vroegtijdig ingrijpen bij zelfbeschadiging is nodig om de kans op suïcide te verkleinen”. De samenhang tussen beide fenomenen is voor ongeveer tweederde toe te schrijven aan gemeenschappelijke genetische invloeden. De twee soorten gedragingen hebben dus voor een belangrijk deel dezelfde biologische mechanismen gemeen. Dit concluderen Dominique Maciejewski en Karin Verweij, ontwikkelingspsychologen van de Vrije Universiteit Amsterdam in een publicatie in JAMA Psychiatry.

Vaak zelfbeschadiging en suïcidaliteit bij depressie en borderline
Het VU-onderzoek laat zien dat zelfbeschadiging en suïcidaliteit vaak samen optreden en voor een groot deel uit dezelfde erfelijke aanleg voortkomen. Zelfbeschadiging, bijvoorbeeld door krassen, snijden of branden, en gedachten aan of pogingen tot zelfdoding hebben meer gemeen dan voorheen gedacht. Het gaat om schadelijke gedragingen, die veel voorkomen bij mensen met depressie en bij mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis.

10.678 Australische tweelingen
De VU-onderzoekers onderzochten bij 10.678 volwassen Australische tweelingen in hoeverre zelfbeschadigend gedrag en suïcidale gedachten worden beïnvloed door dezelfde genetische en omgevingsfactoren. Deelnemers die aan zelfbeschadiging deden rapporteerden meer dan acht keer zo vaak suïcidale gedachten als deelnemers die zichzelf niet beschadigden. Individuele verschillen in zowel zelfbeschadigend gedrag als suïcidale gedachten waren voor bijna de helft toe te schrijven aan genetische invloeden en verder aan invloeden buiten het gezin, zoals verlies of uitsluiting. Gezinsinvloeden speelden echter geen rol van betekenis, wat opvallend is omdat vaak gedacht wordt dat opvoedingsomgeving een grote invloed heeft op het ontstaan van zelfbeschadigend gedrag en suïcidaliteit.


 

bron: www.blikopnieuws.nl

AfdrukkenE-mail

Borderline kan gepaard gaan met zelfverminking (automutilatie)

Opbouw ego belangrijk om te leren leven met zelfbeeld

Bij een aantal gedragsstoornissen is zelfverminking (automutilatie) een regelmatig terugkerend ziektebeeld. Die zelfverminking (automutilatie) kan op verschillende manieren gebeuren, bijvoorbeeld door het zichzelf kerven met glas, staal of andere harde voorwerpen. In het ergste geval kan zelfverminking (automutilatie) lijden tot zelfmoordpogingen.

Bij mensen die aan zelfverminking (automutilatie) wordt vaak de diagnose van een psychose gesteld, zonder dat die nader omschreven wordt. De achterliggende redenen voor de zelfverminking (automutilatie) zijn echter niet altijd even duidelijk, wat ook te maken heeft met de complexiteit van het probleem. Rond zelfverminking (automutilatie) zijn recent een aantal studies gebeurd. Uiteindelijk zijn we tot dusver nog niet zo veel meer aan de weet gekomen.

In de literatuur lezen we vaak dat border line gepaard kan gaan met zelfverminking (automutilatie). De border line stoornis is echter een aandoening waarvan de grenzen moeilijk te trekken vallen. Met de ‘border' wordt de grens tussen neurose en psychose bedoeld, maar die grens is wel erg breed. De meeste psychiaters verwerpen de term ‘borderline' wegens te vaag en eigenlijk nietszeggend. Ze zeggen de voorkeur om te spreken van een gedragsstoornis, al dan niet gepaard gaande met zelfverminking (automutilatie).

Op basis van laatstgenoemde definitie kan dan gezocht worden naar de oorzaken van zelfverminking (automutilatie). Waarschijnlijk hebben die iets te maken met een beschadigd zelfbeeld. De patiënt(e) is niet tevreden met zijn of haar eigen zelf en zal zich daarom bewust of onbewust schade toebrengen. In geval van zelfverminking (automutilatie) mag echter geen verwarring bestaan met masochisme, dat een storing van een heel andere aard is.

Hoe kan de behandeling gebeuren van mensen die aan zelfverminking
(automutilatie) doen? Het zal er op de eerste plaats op aankomen om het zelfbeeld opnieuw te herstellen. Die heropbouw kan in verschillende fasen gebeuren, maar dan wel steeds onder professionele leiding. Bovendien kan succes in deze materie niet worden gegarandeerd. Uiteindelijk moet het de bedoeling zijn dat de patiënt(e) weer met zichzelf in het reine raakt, een proces dat er uiteindelijk eentje van lange adem kan worden.



Bron: www.gezondheidsweb.eu

 

AfdrukkenE-mail

Symptomen van borderline kunnen sterk verschillend zijn

Ook oorzaken van borderline syndroom zijn nog niet bekend

Psychiaters horen de term niet zo graag, maar in de praktijk wordt de term ‘borderline' nog steeds vaak gebruikt. Daarmee wordt een scala van gedragsstoornissen bedoeld die in de meeste gevallen in de adolescentie of in de vroege volwassenheid opduiken.

Naar de oorzaken van borderline blijft het gissen, maar moeten mogelijk teruggebracht worden naar psychologische factoren uit de kindertijd. Zo vindt de theorie van een moeilijke moederrelatie nogal ingang. Het kind zou problemen hebben ondervonden op het moment dat de band tussen moeder en kind verslapt. Die problemen hebben geen onmiddellijke gevolgen, maar kunnen wel weer opduiken wanneer de overgang naar de volwassenheid begint.

Mogelijk vervult daarbij een externe factor de rol van katalysator. Die katalysator kan bijvoorbeeld sexueel misbruik zijn, wat meteen ook zou verklaren waarom border line vaker voorkomt bij vrouwen dan bij mannen. Het voorkomen van borderline uit zich via verschillende symptomen. Zo zal de borderliner vaak proberen om de relatie met het gezin te doorbreken, eventueel door het huis te verlaten. In sommige gevallen gebeurt dit meermaals, maar wordt de band telkens opnieuw hersteld.

Eén van de kenmerken van borderline - met de nadruk op ‘kan', want de symptomen zijn zeer uiteenlopend - kan een haatliefdeverhouding met de ouders zijn. In geval deze band door de ouders wordt doorbroken - iets wat de borderliner uiteindelijk niet echt wil - kan de situatie nog verergeren. Hij of zij is namelijk op zichzelf aangewezen. Verlatingsangst is één van de sleutelbegrippen in het geval van borderline.

In erge vormen van borderline kunnen de symptomen sterk variëren. Borderline wordt bijvoorbeeld vaak gelinkt aan automutilatie of zelfverminking, maar uiteindelijk gebeurt dit slechts bij een klein percentage van de mensen die aan de aandoening lijken.

Instabiliteit is een ander centraal gegeven bij borderline. Die instabiliteit situeert zich op de eerste plaats in relaties - bij het ouderlijk gezin, zoals we hierboven al zagen - maar meer algemeen in alle relaties. Relaties verlopen via ups en downs en dat wordt door de tegenpartij niet altijd zo begrepen. Een borderliner kan een zwaar gewicht op iemands schouders leggen en dat wordt niet door iedereen in dank aanvaard. Een borderline-patiënt die zich ontgoocheld voelt, zal zijn woede in een of andere richting kanaliseren. De richting van de woede valt echter onmogelijk te voorspellen. Vandaag kan het een vriend of een vriendin zijn, morgen weer iemand anders. Meestal wordt de schuld dan in de schoenen van die ander geschoven, in de vorm van al dan niet (denkbeeldige) tekortkomingen.

Vertrekkende van de begrippen instabiliteit en verlatingsangst kan een heel breed gamma van gedragsstoornissen zich voordoen, gaande van ruziemaken en vechten over misbruik van drank en drugs tot ander roekeloos gedrag. Wilde ritten met de wagen kunnen tot het gedrag behoren, terwijl ook het niet kunnen beheren van geld tot de symptomen kan behoren.

De grens tussen borderline hebben en borderline niet hebben, is maar moeilijk te trekken. Sommige mensen vertonen duidelijke borderline trekjes, maar kunnen hun gedrag toch min of meer onder controle houden. Op basis van een aantal selectiepatronen wordt vaak de diagnose ‘borderline' gesteld, maar die diagnose is niet altijd even betrouwbaar. Zoals hierboven al gezegd: psychiaters gebruiken het woord ‘borderline' niet zo graag.



Bron: www.gezondheidsweb.eu

AfdrukkenE-mail

Borderline: tussen verlatingsangst en afkeer van de andere(n)

Borderline: tussen verlatingsangst en afkeer van de andere(n)

Eén van de kenmerken van een borderline gedragsstoornis is het moeilijk alleen te kunnen zijn, met daarbij de neiging om relatief vaak van contacten te wisselen

Eén van de ergste dingen die iemand met borderline kan overkomen, is om alleen te zijn. Hij of zij wordt gekenmerkt door een grote verlatingsangst, angst om door vrienden, familie of partner in de steek te worden gelaten. Dat kan zich onder andere uiten in de vrees om regelmatig de verhoudingen met anderen in vraag te stellen.

De familie wordt bijvoorbeeld beurtelings gewantrouwd of als onmisbaar ervaren. De verschillende leden van de familie bevinden zich naargelang van de omstandigheden in de gunst van de borderliner of worden door hem of haar verguisd. Voor die familieleden is dat uiteraard wel even wennen. Zij worden echter al in een vroeg stadium - borderline duikt meestal vanaf de adolescentie op - met de aandoening geconfronteerd en hebben er dus min of meer mee leren omgaan. Zoon of dochter heeft meestal wel eens het huis verlaten om elders te gaan wonen, maar is in veel gevallen toch maar weer teruggekeerd.

Vrienden of vriendinnen is een ander verhaal. In veel gevallen is iemand met een borderline gedragsstoornis sociaal ingesteld. Dat betekent dat er vrij makkelijk vrienden of vriendinnen gemaakt worden. Die vriendschappen worden echter vaak in vraag gesteld, met als gevolgd dat er nogal eens een deuk inkomt. Naarmate de tijd verstrijkt zal de borderliner meer en meer aandacht krijgen voor de minder goede karaktertrekken van de vriend of vriendin. Voor hem of haar is de keuze heel eenvoudig: alles of niets. Naarmate de twijfels toenemen, zal dus de relatie steeds twijfelachtiger worden. Uiteindelijk kunnen alle banden worden verbroken, tijdelijk maar in de meeste gevallen definitief.

Ook naar een partner toe, zal de weegschaal regelmatig omslaan. In eerste instantie zal de borderline in de wolken zijn iemand te hebben ontmoet die perfect bij hem of haar past. Zoals bij alle relaties het geval is, duren die wittebroodsweken niet eeuwig. Op een bepaald moment gaat de weegschaal doorslaan richting slechte (of vermeend slechte) kanten van de partner. Gevolg zal zijn dat de relatie wordt stopgezet. Gelet op de centrale factor ‘instabiliteit' bij het borderline syndroom is het niet abnormaal dat ze op een later tijdstip wordt hervat. Of de relatie uiteindelijk enige kans op slagen maakt, hangt af van de mate waarin de partner inzicht krijgt in de symptomen die met borderline gepaard gaan. Toont zij of hij zich begripvol, dan zal de relatie kans op slagen maken. Een relatie met iemand die aan borderline lijdt, kan zelfs uitgroeien tot een sterke relatie. Een borderliner wordt vaak - wanneer afstand wordt gemaakt van de ziekte - gekenmerkt door een open en eerlijk karakter, een eigenschap die door de partner op prijs gesteld wordt.

Een speciale factor waar in het geval van borderline moet aandacht worden besteed, is die van de verlatingsangst. Deze factor zal ook in andere relaties spelen, maar in een borderline relatie toch nog meer dan anders. De borderliner vreest namelijk een steunpilaar kwijt te spelen, steunpilaar die in veel gevallen ook als superego fungeert.


Bron: www.gezondheidsweb.eu

AfdrukkenE-mail

Gewelddadig gedrag bij borderline patiënten

Driftbuiten worden vaak afgewisseld met periodes van diepe schaamte

De term ‘borderline' wordt in de psychiatrie algemeen beschouwd als een term waarin een aantal vormen van gedragsstoornissen worden ondergebracht. Er zijn vaak weliswaar punten van overeenkomst, maar ook even grote punten van verschillen. We spreken makkelijksheidshalve toch van borderline omdat we anders een aantal uiteenlopende stoornissen moeten behandelen die moeilijk onder één noemer zijn onder te brengen.

Borderline is een stoornis die gekenmerkt word door een grote mate van instabiliteit, instabiliteit die zich op verschillende vlakken kan verklaren. Meest opvallend is die instabiliteit ten opzichte van de omgeving, op de eerste plaats familie en vrienden. Om met laatstgenoemde categorie te beginnen: vriendschappen kunnen zeer intens worden, waarbij vooral aandacht wordt besteed aan de goede kanten van de andere. De vriend of de vriendin wordt op een voetstuk gezet en bijna verafgood. Die fase kan meerdere jaren duren, maar meestal komt er ooit een einde aan. De vriendschap slaat om in iets wat in het beste geval onverschilligheid kan worden genoemd en in het ergste geval tot haat uitgroeit. Plots halen de slechte eigenschappen van de ander de bovenhand, met als gevolg dat de relaties worden afgebroken. Dit kan vrij plots gebeuren, zeer tot verbazing van de vriend(in). Wie niet vertrouwd is met de term ‘borderline', zal van de hele situatie waarschijnlijk niets begrijpen.

Dezelfde situatie doet zich voor bij relaties. De man of vrouw waar mee wordt samengeleefd, wordt beurtelings opgehemeld en daarna weer met de grond gelijk gemaakt. In deze laatste fase kunnen de gevoelens (zeer) hoog oplaaien. De eens zo geliefde persoon wordt het onderwerp van diepe haat. De borderliner weet zich met zichzelf geen raad meer en kan zware woede-aanvallen krijgen. Die woede-aanvallen kunnen ontaarden in geweld, waarbij de partner zelfs worden geslagen of waarbij de huisraad in puin wordt gegooid.

Kunnen dergelijke gewelddadigheden worden voorkomen? Dat kan, maar het proces zal niet van een leien dakje lopen. De borderline patiënt moet via psychiatrische hulp leren hoe woede op een andere manier kan gekanaliseerd worden dan via partnergeweld. Dat kan bijvoorbeeld door het afreageren van de woede op een boksbal of op andere voorwerpen die tegen een stootje bestand zijn.

Hoe moet een partner reageren op het geweld van een borderline-patiënt(e). Op zijn beurt geweldig worden en terugslaan heeft geen enkele zin en zal alleen aanleiding geven tot een escalatie van het conflict. De meest voor de hand liggende oplossing is om het huis te verlaten en pas na verloop van tijd weer terug te keren. Ook het achteraf verwijten van de gewelddadige buien heeft weinig zin. De borderline-patiënt zal zich in veel gevallen schamen voor zijn of haar gedrag. Uiteindelijk zal de haat van de partner in de meeste gevallen weer overgaan in liefde. Van die partner wordt wel het nodige begrip verwacht. Dat is niet altijd even makkelijk, maar moeilijk gaat in dit geval ook.


Bron: www.gezondheidsweb.eu

AfdrukkenE-mail

Gerelateerde artikelen